Uống đông trùng hạ thảo có mất ngủ không? Phần lớn người dùng không bị mất ngủ khi dùng đúng lượng và thời điểm, nhưng một số người có thể thấy tỉnh táo, trằn trọc. Đông trùng hạ thảo có thể hỗ trợ giấc ngủ theo thể trạng, song không thay thế việc tìm nguyên nhân mất ngủ. Bài viết sẽ giúp bạn hiểu vì sao phản ứng khác nhau và cách dùng phù hợp để ngủ ngon hơn.
Uống đông trùng hạ thảo có mất ngủ không?
Đông trùng hạ thảo không phải chất kích thích gây mất ngủ ở đa số người dùng. Ngược lại, dược liệu này còn hỗ trợ giảm căng thẳng, phục hồi thể trạng và giúp người dùng ngủ ngon và sâu giấc hơn[1]. Tuy nhiên, một số người có thể bồn chồn, khó ngủ do dùng quá nhiều, uống sát giờ ngủ hoặc nhạy cảm với thành phần sản phẩm.
Hiệu quả hỗ trợ của đông trùng hạ thảo chữa mất ngủ
Giải tỏa căng thẳng và an thần tự nhiên
Khi căng thẳng khiến bạn khó thư giãn trước giờ ngủ, adenosine và cordycepin trong đông trùng hạ thảo tham gia điều hòa hoạt động thần kinh[2]. L-tryptophan là tiền chất để cơ thể tạo serotonin và melatonin, góp phần điều hòa nhịp thức–ngủ. Nhờ đó, người dùng có thể dễ thả lỏng và đi vào giấc ngủ hơn.
Tăng cường tuần hoàn máu não
Đau đầu hoặc cảm giác nặng đầu do tuần hoàn kém có thể cản trở việc nghỉ ngơi. Adenosine và cordycepin trong đông trùng hạ thảo hỗ trợ giãn mạch, tăng lưu lượng máu mang oxy lên não, góp phần giảm những khó chịu liên quan và tạo điều kiện ngủ ổn định hơn. Nếu đau đầu, chóng mặt kéo dài hoặc tăng lên, cần xác định nguyên nhân.
Phục hồi cơ thể, giảm mệt mỏi thể chất
Sau lao động hoặc vận động quá sức, cơ thể mệt mỏi nhưng chưa chắc dễ ngủ. Các hoạt chất trong đông trùng hạ thảo hỗ trợ chuyển hóa axit lactic tích tụ và tăng sản xuất ATP, nguồn năng lượng của tế bào. Khi thể lực dần phục hồi, người suy nhược hoặc mới ốm dậy có thể bớt mỏi mệt và dễ thả lỏng hơn.
Điều hòa các cơ quan kinh mạch theo Đông y
Người suy nhược, ngủ không yên có thể được xem xét theo thể trạng trong Đông y. Đông trùng hạ thảo có vị ngọt, tính ấm, quy kinh Phế và Thận; được dùng để bổ phế, ích thận[3] và dưỡng tâm. Hướng bồi bổ này hỗ trợ người mất ngủ liên quan đến tâm tỳ lưỡng hư hoặc thận hư, sau khi xác định đúng thể trạng.
Giảm tần suất tiểu đêm (Bổ thận)
Tiểu đêm nhiều lần khiến giấc ngủ bị ngắt quãng và khó ngủ lại. Theo Đông y, công năng ích thận của đông trùng hạ thảo hỗ trợ cải thiện tình trạng này ở người phù hợp, góp phần duy trì giấc ngủ liền mạch hơn. Nếu tiểu đêm thường xuyên, nhất là khi kèm đau buốt hoặc khát nhiều, cần tìm nguyên nhân cụ thể.
Sảng khoái, không bị mệt mỏi vào sáng hôm sau
Ngủ đủ mà sáng dậy vẫn mệt có thể liên quan đến căng thẳng hoặc thể lực chưa phục hồi. Đông trùng hạ thảo hỗ trợ giảm mệt mỏi và quá trình tạo ATP, đồng thời góp phần giúp giấc ngủ ít bị gián đoạn. Nhờ nghỉ ngơi và phục hồi tốt hơn, người dùng có thể cảm thấy tỉnh táo, sảng khoái hơn vào sáng hôm sau.
Cách dùng đông trùng hạ thảo để an thần, dễ ngủ
Ăn trực tiếp đông trùng hạ thảo
Dạng khô: Dùng 0,5–1 g, rửa nhẹ và ngâm nước ấm 60–70°C khoảng 3 phút trước khi nhai chậm.
Dạng tươi: Làm sạch, ngâm mềm 2–3 g rồi ăn; có thể dùng cả nước ngâm.
Ưu tiên dùng buổi sáng để theo dõi phản ứng. Không tự quy đổi hướng dẫn “2–3 sợi” sang gam vì mỗi sợi có trọng lượng khác nhau. Bạn có thể tham khảo thêm hướng dẫn cách sử dụng đông trùng hạ thảo sau để hiểu rõ hơn cách sử dụng
Pha trà đông trùng hạ thảo
Hãm 1–3 g khô hoặc 3–5 g tươi (hoặc khoảng 3–5 sợi đông trùng hạ thảo) với 150–200 ml nước ấm ở nhiệt độ 70–80°C trong ấm trà hoặc bình giữ nhiệt trong vòng 10–15 phút. Sau khi uống hết nước trà đầu, có thể tiếp tục rót thêm nước ấm hãm lại 1–2 lần nữa để tận dụng tối đa các hoạt chất dưỡng chất còn lại.
Cuối cùng, nên ăn hết cả phần xác nấm đông trùng hạ thảo để đảm bảo không bỏ phí dinh dưỡng. Trà đông trùng hạ thảo nên được thưởng thức vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều để giúp tinh thần tỉnh táo, minh mẫn và đạt hiệu quả an thần tốt nhất vào buổi tối.
Chế biến thành món ăn
Khi chế biến các món bổ dưỡng như cháo, súp, hầm, nên dùng 1–3 g đông trùng hạ thảo khô. Để giữ trọn dinh dưỡng và hương vị, cần nấu chín các nguyên liệu chính trước, rồi mới thêm đông trùng hạ thảo vào 10–15 phút cuối đun với lửa nhỏ, tránh nhiệt độ quá cao làm mất chất.
Nếu kết hợp cùng các vị thuốc Đông y hay hạt sen, táo đỏ, kỷ tử, đường phèn để bồi bổ, an thần, cần cân đối liều lượng phù hợp với thể trạng.
Dùng đông trùng hạ thảo ngâm mật ong
Một công thức tham khảo là ngâm 10–20 g đông trùng hạ thảo với 500 ml mật ong trong lọ sạch, đậy kín 15–30 ngày. Khi dùng, pha 10–20 ml hỗn hợp với nước ấm 40–50°C, ưu tiên buổi sáng.
Tỷ lệ và lượng dùng này không áp cho lọ ngâm theo công thức khác. Người cần kiểm soát đường huyết phải tính lượng mật ong vào khẩu phần; không dùng mật ong cho trẻ dưới một tuổi.
Vì sao có người uống thấy dễ ngủ nhưng người khác lại khó ngủ?
Cùng dùng đông trùng hạ thảo, một người có thể thấy cơ thể thư giãn hơn, trong khi người khác lại tỉnh táo vào buổi tối. Sự khác biệt đến từ nguyên nhân mất ngủ, độ nhạy cảm cá nhân và chính sản phẩm được dùng.
Nếu nhận thấy tình trạng khó ngủ xuất hiện sau khi bắt đầu dùng, bạn có thể chuyển thời điểm sang buổi sáng, kiểm tra lượng dùng và theo dõi sự thay đổi. Người vốn mất ngủ kéo dài vẫn cần đánh giá nguyên nhân; việc đổi giờ uống không giải quyết được mọi trường hợp.
Chọn sản phẩm đông trùng hạ thảo cần lưu ý gì?
Trước tiên, hãy xác định loài và dạng dùng. Đông trùng hạ thảo tự nhiên Ophiocordyceps sinensis khác với nhộng trùng thảo Cordyceps militaris nuôi cấy[4]. Nếu tên thương mại gây nhầm lẫn, xem bài phân biệt nhộng trùng thảo và đông trùng tự nhiên. vitamax.vn
Khi chọn mua, hãy kiểm tra:
- Nguyên liệu và dạng sản phẩm: quả thể, sinh khối hay chiết xuất; dạng tươi, khô, viên, cao hoặc nước.
- Nhãn sử dụng: lượng dùng, hoạt chất nếu được công bố, thành phần phối hợp như đường hoặc hồng sâm, đối tượng dùng và cảnh báo.
- Nguồn gốc: thương hiệu, đơn vị chịu trách nhiệm, hạn dùng, bao bì và giấy tờ của sản phẩm hoặc lô hàng khi cần đối chiếu.
Người dị ứng nấm, đang dùng thuốc chống đông, có bệnh nền hoặc bệnh tự miễn, chuẩn bị phẫu thuật[5] hay đang mang thai cần hỏi người điều trị trước khi dùng. Tránh chọn hàng chỉ dựa vào quảng cáo “chữa dứt điểm mất ngủ”.
Bạn có thể xem danh mục đông trùng hạ thảo của Vitamax; nếu cần dạng khô để pha trà hoặc nấu ăn, hãy đối chiếu nhãn của đông trùng hạ thảo khô sấy thăng hoa Vnherbs 15 g với nhu cầu sử dụng.
Câu hỏi thường gặp về đông trùng hạ thảo và giấc ngủ
1. Có nên ngâm rượu đông trùng hạ thảo để chữa mất ngủ không?
Không nên dùng rượu ngâm để cải thiện mất ngủ vì cồn có thể làm gián đoạn giấc ngủ; hãy ưu tiên trà hoặc món ăn không cồn.
2. Người mất ngủ do trầm cảm có thể tự dùng đông trùng hạ thảo không?
Không, người mất ngủ do trầm cảm cần được bác sĩ đánh giá và không nên tự dùng đông trùng hạ thảo thay cho điều trị.
3. Uống đông trùng hạ thảo có thể gây khó ngủ không?
Có, một số người có thể tỉnh táo hoặc khó ngủ khi dùng quá muộn, dùng lượng không phù hợp hoặc nhạy cảm với thành phần sản phẩm.
4. Người đang dùng thuốc ngủ có dùng đông trùng hạ thảo được không?
Người đang dùng thuốc ngủ cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi kết hợp và không tự ngừng thuốc để thay bằng đông trùng hạ thảo.
5. Đông trùng hạ thảo tươi, khô và dạng viên có tác dụng giống nhau không?
Không hoàn toàn, vì nguyên liệu, cách chế biến và hàm lượng khác nhau; hãy đối chiếu loài, lượng dùng và thành phần trên nhãn từng sản phẩm.
Lời kết
Đông trùng hạ thảo có thể góp phần cải thiện giấc ngủ, nhưng hiệu quả phụ thuộc cơ địa, nguyên nhân mất ngủ, lượng dùng và thành phần sản phẩm. Nếu dễ khó ngủ, hãy ưu tiên dùng ban ngày, đọc kỹ nhãn và theo dõi phản ứng; tình trạng mất ngủ kéo dài cần được đánh giá nguyên nhân. Bạn có thể tham khảo danh mục đông trùng hạ thảo tại Vitamax để chọn dạng dùng phù hợp.
