Cách dùng đông trùng hạ thảo cho người tiểu đường an toàn

Đối với người đái tháo đường, cách dùng đông trùng hạ thảo cho người tiểu đường như thế nào để vừa hỗ trợ sức khỏe, vừa không làm đường huyết dao động luôn là câu hỏi được nhiều người quan tâm. Bài viết này, đại lý thảo dược chính hãng Vitamax sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên tắc và cách sử dụng dược phẩm này cho người tiểu đường, những lưu ý an toàn và cách lựa chọn sản phẩm phù hợp. 

Người tiểu đường có sử dụng được đông trùng hạ thảo không?

Người tiểu đường có thể cân nhắc sử dụng đông trùng hạ thảo như một thực phẩm bổ sung, với liều lượng và cách dùng phù hợp, đồng thời vẫn phải duy trì thuốc, chế độ ăn và vận động theo hướng dẫn của bác sĩ. Các nghiên cứu hiện có cho thấy đông trùng hạ thảo có thể hỗ trợ phần nào chuyển hóa đường huyết và thể trạng, nhưng chưa đủ bằng chứng để xem là thuốc điều trị đái tháo đường. [1]

Tuy nhiên, khi nói về đông trùng hạ thảo với bệnh tiểu đường, chúng ta nên hiểu đây là “hỗ trợ”, không phải “thay thế”.

Công dụng của đông trùng hạ thảo với người tiểu đường

Hỗ trợ kiểm soát đường huyết (gián tiếp)

Một số thành phần trong đông trùng hạ thảo (đặc biệt là nhóm polysaccharide và các hoạt chất sinh học khác) được ghi nhận có thể:

• Hỗ trợ tăng sử dụng glucose của tế bào,[2]
• Giúp cải thiện tình trạng kháng insulin ở mức độ nhất định,[2]
• Góp phần hỗ trợ giảm các chỉ số đường huyết dài hạn như HbA1c trong một số nghiên cứu nhỏ.

Tuy nhiên, người bệnh vẫn phải tuân thủ đầy đủ phác đồ thuốc (như metformin, insulin…) theo chỉ định.

Hỗ trợ giảm mệt mỏi, nâng cao thể trạng

Người tiểu đường lâu năm thường gặp mệt mỏi, suy nhược, giảm sức bền, chất lượng giấc ngủ kém. Đông trùng hạ thảo chứa nhiều acid amin, vitamin, khoáng chất và các hoạt chất chống oxy hóa, có thể hỗ trợ nâng đỡ thể trạng, giảm cảm giác suy nhược, giúp người bệnh duy trì luyện tập và lối sống lành mạnh tốt hơn.

Hỗ trợ phòng ngừa biến chứng (ở mức hỗ trợ)

Thông qua hỗ trợ ổn định đường huyết ở mức độ nhẹ, cải thiện tuần hoàn, hỗ trợ chống oxy hóa, Đông trùng hạ thảo có thể góp phần giảm bớt gánh nặng chuyển hóa. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những bệnh nhân mắc kèm các bệnh lý nền tim mạch, những người thường quan tâm đến việc huyết áp cao có dùng được đông trùng hạ thảo hay không để kết hợp điều trị.

Tuy nhiên, mức độ này phụ thuộc rất nhiều vào:

• Cơ địa từng người,
• Mức độ kiểm soát đường huyết,
• Chế độ ăn uống, vận động,
• Tuân thủ thuốc điều trị.

Cách dùng đông trùng hạ thảo cho người tiểu đường an toàn

Để tối ưu hiệu quả hỗ trợ và hạn chế rủi ro, có hai trục chính cần lưu ý: dạng dùng và cách chế biến.

Ăn trực tiếp (dạng tươi hoặc khô)

Đây là cách đơn giản nhất, dễ kiểm soát liều và không thêm đường hay cồn. Người trưởng thành có thể dùng khoảng 3–5 sợi đông trùng hạ thảo ngâm nước ấm 3–5 phút cho mềm rồi nhai trực tiếp, uống thêm nước ấm. Cách ăn trực tiếp giúp giữ được tối đa dưỡng chất, đồng thời hạn chế dùng kèm các thành phần làm tăng đường huyết.

Hãm trà uống hằng ngày

Trà đông trùng hạ thảo phù hợp với người thích thói quen uống ấm buổi sáng hoặc trong ngày.

Về nguyên tắc:

• Nhiệt độ nước: khoảng 65–70°C, không cần dùng nước sôi 100°C.
• Thời gian hãm: khoảng 5–7 phút cho mỗi lần châm nước.

Cách làm cơ bản:

1. Lấy khoảng 3-5 sợi đông trùng hạ thảo khô cho vào ấm nhỏ.
2. Tráng qua bằng một ít nước nóng rồi đổ bỏ.
3. Thêm 150–200 ml nước ấm 65–70°C, đậy nắp, đợi 5–7 phút rồi uống.
4. Có thể châm thêm 2–3 lần trong ngày.

Chế biến thành món ăn lành mạnh

Nếu người bệnh khó uống dạng trà hoặc thích dùng cùng bữa ăn, có thể chế biến đông trùng hạ thảo thành các món ít gia vị, không đường.

Cháo đông trùng hạ thảo cho người tiểu đường

Một công thức thường được áp dụng:

• Gạo: 50–100 g (có thể dùng gạo lứt nếu phù hợp chế độ ăn)
• Đông trùng hạ thảo: khoảng 4–5 sợi đông trùng hạ thảo tươi hoặc khô
• Đậu xanh xay vỡ: 1 thìa cà phê (nếu không bị chống chỉ định)
• Nước và một chút muối nhạt

Nấu gạo và đậu xanh thành cháo nhừ (20–30 phút), sau đó cho đông trùng hạ thảo vào, giảm lửa, nấu thêm khoảng 10 phút. Có thể nêm rất ít muối, không thêm đường, bột ngọt hay sữa đặc.

Canh hầm hoặc hầm gà (không đường)

Có thể kết hợp 1–3 g đông trùng hạ thảo khô với gà, xương hoặc thịt nạc:

• Hầm thịt và rau củ cho gần chín,
• Cho đông trùng hạ thảo vào sau cùng, nấu thêm 10–15 phút ở lửa nhỏ,
• Nêm nhạt, không cho đường.

Cách làm này phù hợp với những người cần tăng cường dinh dưỡng nhưng vẫn phải kiểm soát đường huyết.

Chưng yến không đường hoặc rất ít đường

Món yến chưng đông trùng hạ thảo nên điều chỉnh riêng cho người tiểu đường:

• Dùng khoảng 5–10 g yến sào, 2–3 g đông trùng hạ thảo, có thể thêm hạt sen đã ninh mềm.
• Chưng yến với nước khoảng 20–30 phút, sau đó cho đông trùng hạ thảo vào, chưng thêm 5–10 phút.
• Hạn chế tối đa đường phèn, tốt nhất là không dùng đường, nếu cần chỉ nên dùng rất ít và cần theo dõi đường huyết.

Vì sao nên hạn chế rượu và mật ong ngâm đông trùng hạ thảo?

Hai dạng chế biến này thường bị người tiểu đường hiểu nhầm là “tốt cho sức khỏe”, trong khi thực tế lại tiềm ẩn khá nhiều rủi ro:

• Rượu đông trùng hạ thảo có thể gây dao động đường huyết, tăng gánh nặng cho gan, và làm tăng nguy cơ hạ đường huyết khi dùng chung với thuốc.[3]
• Mật ong là thực phẩm có chỉ số đường huyết cao; kể cả dùng lượng nhỏ cũng cần rất thận trọng.[4]

Vì vậy, nếu mục tiêu là cách dùng đông trùng hạ thảo cho người tiểu đường an toàn, rượu và mật ong thường nằm trong nhóm nên tránh.

Lưu ý quan trọng khi sử dụng đông trùng hạ thảo cho người tiểu đường

Thời điểm dùng phù hợp

Thời điểm dùng đông trùng hạ thảo có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu và cảm giác của người bệnh:

• Buổi sáng sớm, trước bữa ăn khoảng 30 phút, là thời điểm nhiều người lựa chọn vì thấy nhẹ bụng, dễ chịu.
• Một số người có thể dùng thêm một lần vào buổi tối, nhưng nếu có cơ địa dễ mất ngủ, nên tránh dùng quá sát giờ ngủ và bắt đầu bằng liều thấp để tự đánh giá phản ứng.

Liều lượng khuyến nghị

Với người trưởng thành mắc tiểu đường, các mức liều thường được tham khảo là:

• 1–3 g đông trùng hạ thảo khô mỗi ngày,[5]
• hoặc 5–10 g đông trùng hạ thảo tươi mỗi ngày.[5]

Nếu dùng dạng viên, bột hoặc trà túi lọc, cần đọc kỹ nhãn, quy đổi tương đương với lượng dược liệu khô, và không nên vượt quá khung liều trên nếu chưa có ý kiến chuyên môn. Quan trọng hơn liều tuyệt đối là: không tăng liều đột ngột chỉ vì hy vọng “hạ đường huyết nhanh hơn”.

Tác dụng phụ có thể gặp và khi nào cần dừng

Không phải ai dùng đông trùng hạ thảo cũng gặp tác dụng phụ, nhưng có một số phản ứng cần lưu ý:

• Rối loạn tiêu hóa nhẹ như đầy bụng, tiêu phân lỏng, buồn nôn.[6]
• Cảm giác bứt rứt, khó ngủ nếu dùng liều cao hoặc dùng muộn.
• Đường huyết tụt thấp hơn bình thường nếu sử dụng đồng thời với nhiều thuốc hạ đường huyết mà không điều chỉnh liều.

Nếu xuất hiện choáng váng, run tay, vã mồ hôi (các dấu hiệu này đôi khi dễ nhầm lẫn với triệu chứng của người huyết áp thấp có dùng được đông trùng hạ thảo hay không), tốt nhất nên ngưng dùng và trao đổi lại với bác sĩ điều trị.

Những ai không nên hoặc cần thận trọng khi dùng đông trùng hạ thảo

Không phải tất cả người tiểu đường đều thích hợp dùng loại dược liệu này. Việc tìm hiểu kỹ những ai không nên dùng đông trùng hạ thảo là bước sàng lọc quan trọng để đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quá trình điều trị bệnh mãn tính. Một số nhóm cần đặc biệt cân nhắc bao gồm

• Người đang dùng liều cao thuốc hạ đường huyết hoặc phối hợp nhiều loại thuốc cùng lúc.
• Người có bệnh tự miễn như lupus, viêm khớp dạng thấp, đa xơ cứng.
• Người bị rối loạn đông máu hoặc đang sử dụng thuốc chống đông.
• Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú : Đây là đối tượng nhạy cảm, cần tham khảo ý kiến chuyên gia về việc dùng đông trùng hạ thảo cho người mang thai do hiện tại vẫn còn thiếu các dữ liệu lâm sàng về mức độ an toàn tuyệt đối.[7]
• Trẻ em bị tiểu đường, cần được đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa trước khi dùng bất kỳ sản phẩm bổ sung nào.

Với các nhóm này, nên ưu tiên trao đổi với bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng trước khi thêm đông trùng hạ thảo cho người tiểu đường vào chế độ dùng hằng ngày.

Hướng dẫn chọn sản phẩm đông trùng hạ thảo phù hợp

Ưu tiên dạng dễ kiểm soát liều

Người tiểu đường nên ưu tiên các dạng đông trùng hạ thảo khô đã được chuẩn hóa, viên nang hoặc viên nén có ghi rõ hàm lượng, cũng như trà túi lọc không tẩm đường. Những dạng này giúp bạn dễ dàng quy đổi và duy trì liều ổn định theo ngày, tránh được tình trạng dùng quá nhiều hoặc quá ít so với nhu cầu thực tế.

Tiêu chí lựa chọn sản phẩm an toàn

Khi lựa chọn sản phẩm, bạn cần chú ý đến nguồn gốc rõ ràng với thông tin đầy đủ về nhà sản xuất và tiêu chuẩn chất lượng. Điều quan trọng là công thức không được thêm đường, mật ong, siro hay cồn - những thành phần có thể gây tăng đường huyết đột ngột. Nhãn sản phẩm cũng cần ghi đầy đủ đối tượng sử dụng, cách dùng và các cảnh báo cần thiết để bạn tham khảo.

Giải đáp nhanh về đông trùng hạ thảo cho người tiểu đường

1. Người tiểu đường có dùng đông trùng hạ thảo ngâm mật ong được không?
   Thường nên tránh vì mật ong dễ làm tăng đường huyết, chỉ cân nhắc dùng khi có ý kiến và theo dõi sát của bác sĩ.
2. Người tiểu đường có uống được rượu đông trùng hạ thảo không?
   Không nên uống vì rượu đông trùng hạ thảo có thể gây dao động đường huyết, ảnh hưởng gan và tăng nguy cơ hạ đường huyết khi dùng cùng thuốc.
3. Nên dùng đông trùng hạ thảo kết hợp với gì để hỗ trợ ổn định đường huyết?
   Nên kết hợp với chế độ ăn ít đường, nhiều chất xơ, luyện tập đều đặn và các món như cháo, canh, yến chưng không đường thay vì rượu hay mật ong.
4. Dùng đông trùng hạ thảo bao lâu thì thấy hiệu quả?
   Thường cần ít nhất vài tuần đến vài tháng dùng đều đặn với liều phù hợp, đánh giá hiệu quả dựa trên cảm giác thể trạng và các chỉ số kiểm tra đường huyết.

Kết luận

Tóm lại, cách dùng đông trùng hạ thảo cho người tiểu đường cần bám ba nguyên tắc: liều phù hợp, cách chế biến lành mạnh (trà, cháo, canh, yến chưng không đường) và tránh các dạng dễ làm tăng đường huyết như rượu, mật ong. Đông trùng hạ thảo không thay thế thuốc điều trị mà chỉ nên xem là thực phẩm hỗ trợ trong chiến lược kiểm soát đường huyết và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Nếu bạn đang tìm các sản phẩm đông trùng hạ thảo, hồng sâm, linh chi, yến sào phù hợp cho người tiểu đường, đội ngũ Vitamax có thể đồng hành và tư vấn thêm theo thể trạng và phác đồ điều trị hiện tại của bạn.